thối ruỗng
Định nghĩa
- Tính từ:
- Bị phân hủy, mục nát do vi khuẩn hoặc quá trình tự nhiên: "thối ruỗng" mô tả trạng thái một vật thể (thường là hữu cơ) đã bị phân rã sâu, mất cấu trúc và có mùi hôi thối. Từ này nhấn mạnh mức độ phân hủy nghiêm trọng, không chỉ đơn thuần là "thối" mà còn "ruỗng" (mục nát, rã rời).
- Ví dụ: Xác chết thối ruỗng. (Xác chết đã bị phân hủy hoàn toàn, mất hình dạng và bốc mùi hôi thối.)
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Quả táo này đã thối ruỗng từ lâu, không thể ăn được. (Quả táo đã bị mục nát hoàn toàn, không còn giá trị sử dụng.)
- Mùi thối ruỗng từ đống rác bốc lên nồng nặc. (Mùi hôi thối do phân hủy từ đống rác rất mạnh.)
- Căn nhà hoang có những mảnh gỗ thối ruỗng vì ẩm ướt. (Những mảnh gỗ đã mục nát do thời tiết và độ ẩm.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "thối ruỗng" trong văn chương hoặc ẩn dụ: Dùng để chỉ sự suy đồi đạo đức, mục nát về tinh thần hoặc xã hội (mang tính hình tượng).
- Chế độ cũ đã thối ruỗng đến tận gốc rễ. (Chế độ cũ bị suy đồi, mục nát về mặt đạo đức và quản lý.)
- "thối ruỗng" trong sinh học: Mô tả quá trình phân hủy kỵ khí hoặc hiếu khí ở xác động thực vật.
- Các mô thối ruỗng cần được loại bỏ để tránh lây lan vi khuẩn. (Các mô đã phân hủy phải được xử lý để ngăn ngừa nhiễm trùng.)
Biến thể và từ gần giống
- Thối (tính từ): hư hỏng, có mùi hôi do phân hủy — mức độ nhẹ hơn "thối ruỗng".
- Cơm thối không nên ăn. (Cơm đã hỏng, có mùi chua.)
- Ruỗng (tính từ): mục nát, rã rời — thường dùng với "thối" để nhấn mạnh.
- Gỗ ruỗng vì mối mọt. (Gỗ bị mục nát do côn trùng phá hoại.)
- Mục nát (tính từ): phân hủy thành bột hoặc mảnh vụn — đồng nghĩa với "thối ruỗng" nhưng ít nhấn mạnh mùi hôi.
- Lá cây mục nát trên mặt đất. (Lá cây đã phân hủy thành mùn.)
Từ đồng nghĩa
- Phân hủy: quá trình biến đổi hóa học làm vật chất tan rã.
- Mục rữa: mục nát, rã ra (thường dùng trong nông nghiệp hoặc sinh hoạt).
- Thối tha: hôi thối, bẩn thỉu (mang sắc thái tiêu cực hơn, thường chỉ sự bẩn thỉu nói chung).
Thành ngữ liên quan
- Thối ruỗng như xác chết: so sánh mức độ phân hủy cực kỳ nghiêm trọng.
- Căn phòng bỏ hoang có mùi thối ruỗng như xác chết. (Mùi hôi thối nồng nặc, không thể chịu nổi.)